Dostępność cyfrowa oznacza projektowanie i tworzenie ofert cyfrowych w taki sposób, aby niezależnie od zdolności psychicznych i fizycznych użytkownika mógł on w równy sposób korzystać z Twojej witryny, aplikacji lub innego produktu cyfrowego.
Jak jednak zmierzyć dostępność produktu cyfrowego? Skąd wiesz, że coś jest dostępne?
Wprowadzenie do testowania dostępności
Istnieje wiele sposobów testowania dostępności produktu cyfrowego. Jednym z podstawowych jest ocena pod kątem zestawu standardów dostępności.
Istnieje wiele rodzajów standardów dostępności. Zazwyczaj to branża, typ produktu, lokalne i krajowe przepisy oraz zasady, lub ogólne cele w zakresie dostępności określają, których wytycznych należy przestrzegać i jakie poziomy osiągnąć. Jeśli w przypadku Twojego projektu nie jest wymagany żaden konkretny standard, zalecamy przestrzeganie najnowszej wersji wytycznych Web Content Accessibility Guidelines (WCAG).
Testowanie produktu cyfrowego pod kątem standardu dostępności i poziomu zgodności jest powszechnie nazywane audytem dostępności. Audyt dostępności wykorzystuje różne metodologie, techniki i narzędzia, w tym testy projektowe, automatyczne, ręczne i z użyciem technologii wspomagającej osoby z niepełnosprawnością.
Przeprowadź audyt dostępności, aby określić podstawową zgodność produktu cyfrowego z zasadami dostępności. Jednak przeprowadzenie go tylko raz na początku projektu nie wystarczy, aby stwierdzić, czy produkt jest dostępny. Aby sprawdzić zmiany w poziomie zgodności z zestawem wcześniej określonych punktów kontrolnych lub wytycznych dotyczących dostępności, należy przeprowadzać ten audyt wielokrotnie w trakcie cyklu życia oprogramowania.
Wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych (WCAG)
Wytyczne Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) to międzynarodowy zestaw standardów dostępności opracowanych przez W3C, we współpracy z osobami i organizacjami. Celem WCAG jest zapewnienie jednego wspólnego standardu dostępności cyfrowej, który spełnia potrzeby osób, organizacji i rządów na całym świecie.
WCAG są przeznaczone głównie dla projektantów i deweloperów aplikacji internetowych i mobilnych. Jednak wiele innych osób, w tym deweloperzy oprogramowania, twórcy i redaktorzy treści oraz osoby na wszystkich szczeblach zarządzania, może skorzystać z wiedzy na temat technik opartych na WCAG i ich stosowania w swoich procesach. W zależności od Twojej roli mogą obowiązywać dodatkowe standardy W3C, w tym wytyczne Authoring Tool Accessibility Guidelines (ATAG) i User Agent Accessibility Guidelines (UAAG), Zapoznaj się z listą standardów W3C i używaj tych, które najlepiej pasują do Twojej roli i projektu.
Jeśli chodzi o dostępność, WCAG są uważane za „złoty standard” testowania zgodności. Pierwszy projekt WCAG został opublikowany w 1999 roku. Obecna wersja to WCAG 2.2. WCAG 3.0 w maju 2024 roku miały wersję roboczą, ale nie oczekuje się, że w ciągu najbliższych kilku lat staną się kompletnym standardem W3C.
Wytyczne WCAG mają 3 poziomy kryteriów sukcesu: A, AA i AAA. Kryteria sukcesu określają zgodność z WCAG. Aby spełnić wymagania WCAG, testowany produkt cyfrowy musi spełniać kryteria sukcesu na docelowym poziomie.
30
Kryteria sukcesu na poziomie A
20
Kryteria sukcesu na poziomie AA
28
Kryteria sukcesu na poziomie AAA
Obecny standard (WCAG 2.2) obejmuje łącznie 78 kryteriów sukcesu podzielonych na poszczególne poziomy. Pamiętaj, że każdy poziom jest progresywny. Oznacza to, że jeśli Twoim celem w zakresie dostępności jest poziom AA, musisz spełnić kryteria sukcesu zarówno na poziomie A, jak i AA.
30
Spełnienie kryteriów na poziomie A
50
Spełnienie kryteriów na poziomie A i AA
78
Spełnienie kryteriów na poziomie A, AA i AAA
Zasady dostępności
Kryteria sukcesu WCAG to bardzo ważny zestaw szczegółowych wytycznych, które informują projektantów i deweloperów, jak tworzyć dostępne witryny i aplikacje. Zrozumienie tych wytycznych ma kluczowe znaczenie dla rozwiązywania problemów, które pojawiają się podczas testowania zgodności z zasadami dostępności, ale wytyczne te szybko stają się bardzo techniczne.
Jeśli dopiero zaczynasz w tej dziedzinie, zacznij od zasad WCAG: dostrzegalność, łatwość obsługi, zrozumiałość i niezawodność. Stosując te zasady w swoich produktach cyfrowych, możesz skupić się na tym, jak są one używane przez prawdziwych ludzi, w tym osoby z niepełnosprawnościami.
Dostrzegalność
Pierwsza kategoria to dostrzegalność. Ta zasada mówi, że użytkownicy muszą być w stanie dostrzec wszystkie istotne informacje na ekranie, a informacje te muszą być przekazywane za pomocą różnych zmysłów.
Zastanów się: czy w Twoim produkcie cyfrowym są jakieś treści lub funkcje których osoba z określoną niepełnosprawnością nie będzie w stanie dostrzec? Pamiętaj o różnych rodzajach niepełnosprawności – wzrokowej, ruchowej, słuchowej, poznawczej i mowy, zaburzeniach równowagi i napadach padaczkowych itp.
Przykłady
- Dodawanie tekstów alternatywnych do wszystkich obrazów niedekoracyjnych i ważnych ikon.
- Dodawanie do filmów napisów, transkrypcji i opisów dźwiękowych.
- Upewnianie się, że kolor nie jest jedynym sposobem przekazywania znaczenia.
Łatwość obsługi
Druga kategoria to łatwość obsługi. Zgodnie z tą zasadą użytkownicy muszą mieć możliwość obsługi interfejsu produktu cyfrowego. Interfejs nie może wymagać interakcji, których użytkownik nie może wykonać.
Zastanów się: czy użytkownicy mogą sterować elementami interaktywnymi Twojego produktu cyfrowego? Czy występują problemy z kolejnością fokusu lub pułapki klawiaturowe? Jak obsługiwane są interfejsy dotykowe?
Przykłady łatwości obsługi
- Dodawanie obsługi klawiatury i ekranu dotykowego do wszystkich aktywnych elementów.
- Upewnianie się, że pokazy slajdów i filmy mają wszystkie niezbędne elementy sterujące.
- Dawanie użytkownikom wystarczająco dużo czasu na wypełnienie formularza lub możliwość wydłużenia tego czasu.
Zrozumiałość
Trzecia kategoria to zrozumiałość. Zgodnie z tą zasadą użytkownicy muszą rozumieć informacje i sposób działania interfejsu.
Zastanów się: czy wszystkie treści są napisane w sposób jasny? Czy wszystkie interakcje są łatwe do zrozumienia? Czy kolejność elementów na stronie jest logiczna dla użytkowników widzących, korzystających tylko z klawiatury i korzystających z czytnika ekranu?
Przykłady
- Używaj jasnego, zwięzłego i jednoznacznego języka. Jeśli to możliwe, używaj prostszych słów zamiast bardziej złożonych.
- Upewnij się, że Twój produkt cyfrowy ma przewidywalną nawigację.
- Upewnij się, że komunikaty o błędach są jasne, aby użytkownik wiedział, jakie kroki należy podjąć.
Niezawodność
Ostatnia kategoria to niezawodność. Ta zasada koncentruje się na obsłudze technologii wspomagających i zapewnieniu, że wraz z rozwojem urządzeń i agentów użytkownika produkt cyfrowy pozostanie dostępny.
Zastanów się: jakie technologie wspomagające osoby z niepełnosprawnością obsługujesz? Czy Twój produkt cyfrowy działa tylko w najnowszych przeglądarkach lub systemach operacyjnych? Czy działa we wszystkich punktach przerwania i w różnych orientacjach urządzenia?
Przykłady
- Testowanie nawigacji za pomocą samej klawiatury.
- Testowanie za pomocą różnych technologii czytników ekranu.
- Upewnianie się, że wszystkie treści i funkcje są dostępne niezależnie od rozmiaru i orientacji urządzenia.
Podsumowanie
Pamiętaj, że celem zasad dostrzegalności, łatwości obsługi, zrozumiałości i niezawodności nie jest ścisłe przestrzeganie sztywnych reguł. Chodzi o to, aby pomóc Ci zrozumieć i zaspokoić różnorodne potrzeby użytkowników.