Erişilebilir içerik oluşturmak ve tasarlamak, kolay okunabilen bir yazı tipi seçmekten daha fazlasını gerektirir. Erişilebilir yazı tipi aileleri olsa bile az gören, bilişsel, dil ve öğrenme engeli olan kullanıcılar, yazı tipi varyasyonları, boyutu, aralığı ve karakter aralığı gibi diğer öğeler nedeniyle metni işlemekte zorlanabilir.
Bu modülde, içeriğinizi daha kapsayıcı hale getirmek ve daha fazla kişiye ulaşmak için temel tasarım hususları ele alınmaktadır.
Yazı tipi
Kopyanın erişilebilirliğini büyük ölçüde etkileyebilecek önemli bir faktör yazı tipidir. Yazı tipi ve stil seçimi, sayfa tasarımının başarısını belirleyebilir.
Okuma, öğrenme ve dikkat bozuklukları (ör. disleksi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)) olan kişilerin yanı sıra görme bozukluğu olan kişiler de erişilebilir yazı tiplerinden yararlanabilir.
Sık kullanılan yazı tiplerini seçme
Erişilebilir bir tasarım oluşturmanın en hızlı yolu, yaygın bir yazı tipi seçmektir (ör. Arial, Times New Roman, Calibri, Verdana ve diğerleri).
Engelli kullanıcıların test edildiği birçok yazı tipi çalışması, yaygın yazı tiplerinin yaygın olmayan yazı tiplerine kıyasla daha hızlı okuma hızlarına ve daha derin bir anlama düzeyine yol açtığını gösteriyor. Yaygın yazı tipleri diğer yazı tiplerinden daha erişilebilir olmasa da engelli bazı kullanıcılar bu yazı tipleriyle çok fazla deneyim sahibi oldukları için bu yazı tiplerini okumakta daha az zorlanırlar.
Yaygın bir yazı biçimi seçmenin yanı sıra süslü veya el yazısı yazı biçimlerinden ve yalnızca bir karakter durumu bulunan yazı biçimlerinden (örneğin, yalnızca büyük harf karakterleri) kaçının. El yazısı tasarımları, tuhaf şekilleri veya ince çizgiler gibi sanatsal özellikleri olan bu özel yazı karakterleri güzel görünebilir ancak engelli birey olan bazı kişiler için bu yazı karakterlerini okumak, yaygın yazı karakterlerini okumaktan çok daha zordur.
Harf özellikleri ve karakter aralığı
Serif veya sans serif yazı tiplerinin okunmasının daha kolay olup olmadığı konusundaki araştırmalar sonuçsuz kalmıştır ancak belirli sayılar, harfler veya kombinasyonlar dil tabanlı öğrenme ve bilişsel engelli kişileri karıştırabilir. Bu tür engelleri olan kişiler için her harf ve rakam net bir şekilde tanımlanmalı ve benzersiz özelliklere sahip olmalıdır. Böylece harfler rakamlarla karıştırılmaz.
Okunabilirliği olumsuz etkileyen yaygın karakterler arasında büyük I (Hindistan), küçük l (marul) ve 1 sayısı yer alır. Aynı şekilde, b ve d, p ve q, f ve t, i ve j, m ve w, n ve u gibi harf çiftleri bazı okuyucular için soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru ters çevrilmiş olarak görünebilir.
Harf aralığı veya karakter aralığı çok dar olduğunda da metnin okunabilirliği azalır. Karakter aralığına (özellikle sorunlu r/n harf çifti arasındaki aralığa) dikkat edin. Aksi takdirde, "yarn" gibi kelimeler "yam" veya "stern" kelimesi "stem" olarak değişebilir ve metnin anlamı tamamen değişebilir.
Google Fonts gibi açık kaynaklı yazı tipi koleksiyonları, bir sonraki tasarımınız için en kapsayıcı yazı tipini seçmenize yardımcı olabilir. Adobe ürünlerini kullanıyorsanız yazı tipi üreticisi iş ortaklarından erişilebilir yazı tipi ailelerini doğrudan tasarımlarınıza yerleştirebilirsiniz. Bu yazı tipi aileleri arasında belirli Google Fonts da yer alır.
Bir sonraki yazı tipinizi ararken özellikle aşağıdakilere dikkat edin:
- Mümkün olduğunda yaygın yazı tiplerini kullanın.
- Ayrıntılı veya el yazısı yazı tipleri ve yalnızca bir karakter durumu olan yazı tipleri kullanmaktan kaçının.
- Büyük I, küçük l ve 1 karakterlerine özellikle dikkat ederek benzersiz özelliklere sahip bir yazı tipi seçin.
- Belirli harf kombinasyonlarının birbirinin tam yansıması olmadığından emin olmak için bunları inceleyin.
- Karakter aralığını, özellikle r ve n harf çifti arasındaki aralığı kontrol edin.
Yazı tipi boyutu ve tipografik stil
Kullanıcılar genellikle erişilebilir bir yazı tipi ailesi seçmenin, kapsayıcı içerik oluşturmak için yeterli olduğunu düşünür. Ancak yazı tipi boyutunu ve metnin sayfada nasıl stilize edildiğini de göz önünde bulundurmak önemlidir.
Örneğin, az gören veya renk körlüğü olan kişiler, metin çok küçükse metnin bir kısmını okuyamayabilir. Bu durumda, metni okumak için tarayıcı yakınlaştırma gibi bir AT kullanabilirler. Disleksi veya okuma bozukluğu olanlar gibi diğer kullanıcılar, italik metinleri okumakta zorlanabilir. Ekran okuyucular genellikle kalın ve italik gibi stil yöntemlerini yoksayar. Bu nedenle, bu stillerin amacı görme engelli veya az gören kullanıcılara aktarılmaz.
h2 {font-size: 16px;}h2 {font-size: 1rem;}Her kullanıcının ihtiyaçlarını tahmin edemeyeceğiniz için web sitelerinize ve web uygulamalarınıza yazı tipi eklerken aşağıdaki yönergeleri göz önünde bulundurun:
- Temel yazı tipi boyutları, yeniden boyutlandırmaya izin vermek için göreli bir değerle (%, rem veya em) tanımlanmalıdır.
- Okunabilirliği artırmak için renk, kalın, TÜMÜ BÜYÜK HARF ve italik gibi yazı tipi varyasyonlarının sayısını sınırlayın. Bunun yerine, metninizdeki kelimeleri vurgulamak için yıldız işareti, tire veya tek bir kelimeyi vurgulama gibi yöntemler kullanın.
- Mümkün olduğunda resimlerde metin yerine işaretleme kullanın. Ekran okuyucular, resimlerdeki yerleştirilmiş metinleri (ekstra kod eklenmeden) okuyamaz ve yerleştirilmiş metinler, az gören kullanıcılar tarafından büyütüldüğünde pikselli hale gelebilir.
Yapı ve düzen
Yazı tipi, yazı tipi boyutu ve tipografik stil, erişilebilir tipografi için önemli olsa da bir sayfadaki metnin yapısı ve düzeni, kullanıcının metni anlaması açısından eşit derecede önemli olabilir.
Karmaşık düzenler, az gören, okuma güçlüğü çeken ve ABD'de DEHB olan 6,1 milyon kişi için gerçek bir engel olabilir. Bu tür engeller, net doğrusal yolların olmaması, başlıkların eksik olması ve gruplandırılmamış öğeler nedeniyle kullanıcıların yerlerini korumasını ve metnin akışını takip etmesini zorlaştırır.
Erişilebilir düzen tasarımlarının önemli bir yönü, kritik öğeleri birbirinden ayırmak ve benzer öğeleri birlikte gruplandırmaktır. Öğeler çok yakınsa, özellikle benzer bir stile sahipse bir öğenin nerede başlayıp nerede bittiğini anlamak zor olabilir.
Metninizi, bir taslaktaki ayrı madde işaretlerinden oluşan bir koleksiyon olarak düşünün. Bu, genel sayfa yapısını planlamanıza yardımcı olur ve uygun olduğunda başlıkları, alt başlıkları ve listeleri kullanmanızı sağlar.
Boşluk
Paragraf, cümle ve kelime aralığı, okuyucuların metne odaklanmasına yardımcı olur ve sayfanın genel görsel anlaşılırlığını artırır. Uzun metin satırları, yerlerini takip etmekte ve metnin akışını izlemekte zorlanan engelli okuyucular için engel teşkil edebilir.
Dar bir metin bloğu, okuyucuların bir sonraki satıra geçmesini kolaylaştırır.
İçerik uyumu
Engelli birçok kişinin bir diğer hayal kırıklığı da yaslanmış metinleri okumaktır. Yaslanmış metindeki kelimeler arasındaki eşit olmayan boşluklar, sayfada "boşluk nehirleri" oluşmasına neden olabilir ve metnin okunmasını zorlaştırabilir.
Metin yaslama, kelimelerin bir araya toplanmasına veya doğal olmayan şekillerde uzamasına da neden olabilir. Bu nedenle okuyucular kelime sınırlarını bulmakta zorlanabilir.
Neyse ki, boşlukla ilgili net yönergeler ve metnimizi daha erişilebilir hale getirmeye yardımcı olan Good Line-Height ve Golden Ratio Calculator gibi araçlar var. Bu yönergeleri uygulamak, dikkat eksikliği bozukluğu, okuma ve görme engeli olan kullanıcıların düzene değil, metne daha fazla odaklanmasına yardımcı olur.
Yapı ve düzenle ilgili en iyi uygulamalar
Yapı ve düzeni değerlendirirken şunları yaptığınızdan emin olun:
- Sayfayı bölümlere ayırmak için başlıklar, alt başlıklar, listeler, sayılar, alıntı blokları ve diğer görsel gruplandırmalar gibi öğeler kullanın.
- Net bir şekilde tanımlanmış paragraflar, cümleler ve kelime aralıkları kullanın.
- Genişliği 80 karakterden kısa olan metin sütunları oluşturun (logogramlar için 40 karakter).
- Kopyada "boşluk nehirleri" oluşturan yaslanmış paragraf hizalamasından kaçının.
Erişilebilir tipografi ile ilgili önemli noktalar
Erişilebilir tipografi, kullanıcılarınızın ihtiyaçları hakkındaki bilginize dayalı, sağduyulu tasarım tercihlerine indirgenebilir. İçeriğinizi tasarlarken ve geliştirirken bu modülü göz önünde bulundurmak, en fazla sayıda kişiyle net bir şekilde iletişim kurmanıza yardımcı olacaktır.