WebRTC artık bir W3C ve IETF standardı

WebRTC'nin geçmişi, mimarisi, kullanım alanları ve geleceğine kısa bir genel bakış.

Huib Kleinhout
Huib Kleinhout

Web standartlarını tanımlama süreci; kullanışlılık, tutarlılık ve tarayıcılar arasında uyumluluk sağlayan uzun bir süreçtir. Bugün W3C ve IETF, pandemi döneminin belki de en önemli standartlarından biri olan WebRTC'nin tamamlandığını duyurdu.

Geçmiş

WebRTC; tarayıcılara, mobil uygulamalara ve masaüstü uygulamalarına gerçek zamanlı iletişim özellikleri sunan ve genellikle görüntülü görüşme için kullanılan bir platformdur. Platform, kapsamlı bir teknoloji ve standartlar grubundan oluşur. Google, Adobe Flash'e ve tarayıcıda çalışamayan masaüstü uygulamalarına alternatif olarak WebRTC'yi oluşturma fikrini 2009'da ortaya attı. Tarayıcı tabanlı ürünlerin önceki nesli, lisanslı tescilli teknoloji üzerine inşa edilmişti. Hangouts da dahil olmak üzere çeşitli ürünler bu teknolojiyle geliştirilmiştir. Google daha sonra teknolojiyi lisansladığı şirketleri satın aldı ve açık kaynaklı WebRTC projesi olarak kullanıma sundu. Bu kod tabanı Chrome'a entegre edilmiştir ve WebRTC kullanan uygulamaların çoğu tarafından kullanılır. Mozilla, Microsoft, Cisco ve Ericsson gibi diğer tarayıcı tedarikçileri ve sektör liderleriyle birlikte WebRTC'nin standardizasyonu hem W3C hem de IETF'de başlatıldı. 2013'te Mozilla ve Google, tarayıcıları arasında görüntülü görüşme gösterimi yaptı. Standardın gelişimi sırasında birçok mimari tartışma, tarayıcılar arasında uygulama farklılıklarına yol açtı ve uyumluluk ile birlikte çalışabilirliği zorlaştırdı. Bu anlaşmazlıkların çoğu, standardın geçtiğimiz yıllarda kesinleşmesiyle çözüme kavuştu. WebRTC spesifikasyonu artık uyumluluk sorunlarını gidermek için eksiksiz bir platform testleri ve araçları setiyle birlikte sunuluyor. Tarayıcılar da uygulamalarını büyük ölçüde buna göre uyarladı. Böylece web geliştiricilerin hizmetlerini farklı tarayıcı uygulamalarına ve teknik özellik değişikliklerine sürekli olarak uyarlamak zorunda kaldığı zorlu bir dönem sona erdi.

Mimari ve işlevsellik

RTCPeerConnection API, WebRTC spesifikasyonunun temel parçasıdır. RTCPeerConnection, farklı uç noktalardaki iki uygulamanın eşler arası protokol kullanarak iletişim kurmasını sağlar. PeerConnection API'si, kamera ve mikrofona erişmek için getUserMedia ile, ekran içeriğini yakalamak için ise getDisplayMedia ile yakın etkileşim içindedir. WebRTC, ses ve/veya video içeriği barındıran akışları göndermenize ve almanıza olanak tanır. Ayrıca DataChannel üzerinden rastgele ikili veriler de gönderebilirsiniz. Ses ve videoyu işleme, kodlama ve kod çözme için medya işlevi, tüm WebRTC uygulamalarının temelini oluşturur. WebRTC, çeşitli ses codec'lerini destekler. En çok kullanılan ve en çok yönlü olanı Opus'tur. WebRTC uygulamalarının, videoyu işlemek için hem Google'ın ücretsiz VP8 video codec'ini hem de H.264'ü desteklemesi gerekir. WebRTC bağlantıları her zaman şifrelenir. Bu işlem, mevcut iki protokol (DTLS ve SRTP) aracılığıyla gerçekleştirilir. WebRTC; video codec'leri (VP8, H264), ağ geçişi (ICE), aktarım (RTP, SCTP) ve medya açıklama protokolleri (SDP) gibi mevcut standartlardan ve teknolojilerden büyük ölçüde yararlanır. Bu, 50'den fazla RFC'de bir araya getirilmiştir.

Kullanım alanları: Milisaniyelerin önemli olduğu durumlar

WebRTC; uzaktan ameliyat, sistem izleme ve otonom araçların uzaktan kontrolü gibi zaman açısından kritik uygulamalarda ve UDP üzerine kurulu, arabelleğe almanın mümkün olmadığı sesli veya görüntülü görüşmelerde yaygın olarak kullanılır. Google, Facebook, Cisco, RingCentral ve Jitsi gibi şirketlerin tarayıcı tabanlı görüntülü görüşme hizmetlerinin neredeyse tamamı WebRTC'yi kullanır. Google Stadia ve NVIDIA GeForce NOW, oyun akışını buluttan web tarayıcısına fark edilebilir bir gecikme olmadan aktarmak için WebRTC'yi kullanır.

Pandemi, görüntülü görüşme performansını ön plana çıkardı

Geçtiğimiz yıl, tarayıcıdan yapılan görüntülü görüşmelerin artması nedeniyle WebRTC'nin Chrome'daki kullanımı 100 kat arttı. Görüntülü görüşmenin pandemi sırasında birçok insanın hayatının temel bir parçası haline geldiğini fark eden tarayıcı tedarikçileri, görüntülü görüşmenin dayandığı teknolojileri optimize etmeye başladı. Çalışanlar ve öğrenciler evden çalışmaya ve eğitim almaya başladığında, kaynak yoğun büyük toplantılar ve görüntülü toplantılardaki video efektleri daha yaygın hale geldiği için bu durum özellikle önemliydi. Geçtiğimiz yıl Chrome, görüntülü görüşmelerde %30'a kadar daha az pil tüketmeye başladı. Yoğun kullanım senaryoları için daha fazla optimizasyon yapılacak. Mozilla, Apple ve Microsoft, pandemi boyunca WebRTC'yi uygulama konusunda önemli iyileştirmeler yaptı. Özellikle de artık resmileştirilmiş standarda uyduklarından emin oldular.

WebRTC'nin geleceği

WebRTC artık bir W3C standardı olarak tamamlanmış olsa da iyileştirmeler devam ediyor. %50'ye varan bant genişliği tasarrufu sağlayan yeni video codec'i AV1, WebRTC ve web tarayıcılarında kullanıma sunuluyor. Açık kaynak kod tabanında devam eden iyileştirmelerin, gecikmeyi daha da azaltması ve yayınlanabilecek videonun kalitesini artırması bekleniyor. WebRTC NV, yeni kullanım alanlarını etkinleştirmek için ek API'ler oluşturma girişimini bir araya getirir. Bunlar, Ölçeklenebilir Video Kodlama gibi mevcut işlevler üzerinde daha fazla kontrol sağlayan mevcut API'lerin uzantılarından ve alt düzey bileşenlere erişim sağlayan API'lerden oluşur. İkincisi, web geliştiricilerine yüksek performanslı özel WebAssembly bileşenlerini entegre ederek yenilik yapma konusunda daha fazla esneklik sağlar. Yeni ortaya çıkan 5G ağları ve daha etkileşimli hizmetlere yönelik talep nedeniyle, önümüzdeki yıl WebRTC'yi temel alan hizmetlerin artmaya devam etmesini bekliyoruz.